လျှပ်စစ်မော်တာအကြောင်း
ယနေ့ခေတ်မည်သည့်ကုန်ပစ္စည်းများမဆို ထုတ်လုပ်၊တပ်ဆင်၊သယ်ပို့ရာတွင်မော်တာများ၏အကူအညီကိုယူကြရသည်။
အိမ်သုံးလူသုံး၊စက်ပစ္စည်းများတွင် လျှပ်စစ်မော်တာများကိုထည့်သွင်းအသုံးပြုလာကြသည်။ လျှပ်စစ်မော်တာတွင်
- AC Motor (Alternative Current Motor)ဆင့်ပွား သွယ်တန်းထားသောလျှပ်စစ်
- DC Motor (Direct Current Motor) ဘက်ထရီ၊ ဓါတ်ခဲ၊ ဆိုလာ တို့မှ တိုက်ရိုက်ရယူသည့်လျှပ်စစ်
- Special Motor ( အထူးထုတ် မော်တာ)
ဟူ၍ ၃ မျိုးခွဲနိုင်သည်။ AC Motor နှင့် DC Motor အကြောင်းအားသာချက်အားနည်းချက်များကို လက်လှမ်းမီသ၍ တင်ပြပေးလိုက်ပါသည်။
AC Motor (Alternative Current Motor)
AC မော်တာသည် AC လျှပ်စစ်စွမ်းအင်ကိုစက်စွမ်းအင်သို့ကူးပြောင်းပေးသည်။ Induction Motor , AC Single Phase Motor, AC Three Phase Motor နှင့် Synchronous Motor ဟု ၄ မျိုးခွဲထားသည်။ Ac Single Phase (+) နှင့် (-) လျှပ်စစ်ဓါတ်ဖိုကြိုး တစ်ချောင်းသုံးနှင့် AC Three Phase Motor သည် (+) (+) နှင့်(-) လျှပ်စစ်ဓါတ်ဖိုနှစ်ချောင်းသုံး မော်တာဟူ၍ခွဲခြားသိနိုင်သည်။ မော်တာလည်ရန် ဗို့အား 110 ,220 နှင့် 380~ 440VAC လိုအပ်သည်။ ဗို့အားမပြည့်မီပါက မော်တာလောင်နိုင်သည်။ အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်းများ၊ ဝန်ချီကရိန်းစက်များ၊ လူသုံး အိမ်သုံးပစ္စည်းများ အတွက် နေရာအထိုင်ချ၍တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးသည်။ ကျောက်စက်၊ဖေါက်စက်၊ဖြတ်စက်ကဲ့သို့ လိုရာဆောင်ယူနိုင်သည့်လုပ်ငန်းသုံးမော်တာများဟူ၍ နှစ်မျိုးခွဲထားသည်။ Synchronous Motor
ပုံမှန်အပတ်ရေဖြင့် ပုံမှန်လည်ပတ်လိုသောစက်များတွင်အသုံးပြုသည်။ လုပ်ငန်းခွင်သုံး ကျောက်စက် ဖေါက်စက် ဖြတ်စက်စသည့် AC Motor များကို အလိုရှိရာသို့ ရွေ့ပြောင်းသယ်ဆောင်အသုံးပြုရာတွင် မီးကြိုးဖြင့်သွယ်တန်းရ၍ ဓါတ်လိုက်နိုင်သည်။ ရေထဲမိုးထဲတွင်အန္တရာယ်ရှိသည်။အထပ်မြင့်နှင့် ခေါင်မိုးမိုးခြင်းလုပ်ငန်း၊ မီးကြိုးသွယ်ရန်ခက်သည့်နေရာ။ Fuel Tank စသည့်မီးလောင်လွယ်သည့်နေရာများ တာဝါတိုင်နှင့် အထပ်မြင့်အဆောက်အဦများ အတွက် AC Motor များမှာအခက်ခဲရှိသည်။ DC Motor များသည် ဘက်ထရီပူးတွဲပါပြီးဖြစ်၍ မည်သည့်နေရာမဆို လွတ်လွတ်လပ်လပ် သယ်ဆောင်လုပ်ကိုင်နိုင်သည်။ ထို့ကြောင့်အန္တရာယ်ကင်းပြီးလုပ်ငန်းတွင်သည်။
DC Motor (Direct Current Motor) ဘက်ထရီ၊ ဓါတ်ခဲ၊ ဆိုလာ တို့မှ တိုက်ရိုက်ရယူသည့်လျှပ်စစ်မော်တာ
DC လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှစက်စွမ်းအင်သို့ပြောင်းပေးသည်။ Single Phase တစ်မျိုးတည်းသာရှိ၍ (+) နှင့် (-) သာရှိသည်။ ဆိုလာပြားများနှင့် ဘက်ထရီတို့မှရရှိသည့်စွမ်းအင်များနှင့်မော်တာလည်ပတ်သည်။ DC မော်တာသည် Rotary electrical motor အဖြစ်လည်၍လျှပ်စစ်စွမ်းအင်မှစက်စွမ်းအင်သို့ပြောင်းပေးသည်။
အများစုမှာသံလိုက်စွမ်းအင်ကြောင့် သံလိုက်စက်ကွင်းပြင်းအားဖြစ်ပေါ်လာပြီး မော်တာလည်ပတ်သည်။ တဆက်တည်းတွင် လက်ဆင့်ကမ်းစနစ်အစိတ်အပိုင်းများက (Rotary Motor ) ဆက်လက်ပြီးလည်စေသဖြင့် စွမ်းအင်ချွေတာစေသည်။ဘက်ထရီအစားသက်သာစေသည်။ ကစားစရာအရုပ်များ၊ လျှပ်စစ်ကား၊ ဝန်ချီစက်များ၊ စက်ယန္တယားများ၊ကွန်ပြူတာ၊ DVD EVDစသည့် အီလက်ထရောနစ်ပစ္စည်းများတွင် DC Motor ကိုအမျိုးအစားအလိုက် တွင်တွင်ကျယ်ကျယ်သုံးသည်။
DC Motor များ
DC Shunt Motor, ဤအမျိုးအစားသည် စတင်လည်ပတ်ရာတွင် နှေးပြီး ပုံမှန်အပတ်ရေသို့ရောက်သော် ဝန်ရုန်းအားမှာမော်တာမအင့်ဘဲ ၊ ညှစ်အားမသုံးရဘဲ ပုံမှန်ရုန်းနိုင်သည်။ ရှေးဦးစွာ(Free Loading) အလွတ်လည်စေပြီးအရှိန်ရမှ ဝန်ကိုထမ်းစေခြင်းကပိုသင့်လျော်သည်။ ရေတင်စက်၊ တွင်ခုံ၊ ဝန်ချီစက်၊ ကုန်ပို့ပတ္တားကြိုး(Conveyor Belt)စသည့်နေရာများတွင်သုံးသည်။
Separately Excited Motor, ဤအမျိုးစားကတေ့ာ ပုံမှန်မှ မြန်နှုန်း၊ ကြိမ်နှုန်း၊ ဝန်ဆွဲအား ကိုအားသွန်ခွန်စိုက်စွမ်းဆောင်နိုင်သည်၊ ပြောင်းလဲနိုင်သည်။ ထို့အတွက် စက္ကူစက်၊ သံမဏိစက်၊ သင်္ဘောကျင်း တို့တွင်အသုံးပြုသည်။
Series Motor, PMDC (Permanent Magnet Direct Current), Compound Motor စသည်ဖြင့်စွမ်းဆောင်ရည်အမျိုးအစားအလိုက် ခွဲထားသည်။ PMDC မော်တာများသည် 6 ဗို့ ၊ 12 ဗို့ ၊ 24 ဗို့ စသည်ဖြင့်ရှိပြီး အရွယ်စုံဆိုက်စုံ နည်းမျိုးစုံသုံးကြသည်။ Brushed motor (ဒလက်ပါမော်တာ) နှင့် Brushless Motor ဟူ၍နှစ်မျိုးရှိသည်။ DC Brushless Motor မှာမူကား အထူးထုတ်ဖြစ်၍ အထူးထုတ်မော်တာအုပ်စုတွင်ပါဝင်သည်။
Special Motor အထူးထုတ်မော်တာ
ဤမော်တာအမျိုးအစားကတော့အထူးရှင်းရန်လိုအပ်မည်မဟုတ်ပေ။ အသုံးပြုမည့်ပုံစံအခြေနေကိုလိုက်၍ အပတ်ရေ(rpm)၊ အထိုင်တို့ကို အထူးပုံစံ ဒီဇိုင်းပြုလုပ် ထုတ်ထားသည်။
အထူးထုတ်မော်တာများမှာ
Stepper Motor , Brushless Motor, Universal Motor, Hysteresis Motor, Reluctance Motor, Linear Motor များဖြစ်ကြသည်။
AC Motor, DC Motor နှင့် Special Motor အထူးထုတ်လျှပ်စစ်မော်တာများ၏ အသုံးဝင်ပုံနှင့် အသုံးပြုပုံအကြောင်းကိုအနည်းငယ်သိရှိရပြီး နေရာစုံ အရွယ်စုံ ဘက်စုံထည့်သွင်း၍အသုံးပြုကြနေကြသည်။ မော်တာတစ်လုံးကိုကြည့်၍ အလုပ်လုပ်ပုံ၊တာဝန်ထမ်းဆောင်ပုံကို တွေးဆ၍ကြည့်နိုင်သည်။ စာဖတ်သူမြင်ဖူးတွေ့ဖူးသည့်မော်တာများနှင့် ၎င်းတို့၏အလုပ်လုပ်ပုံကို တွေးဆတွက်ချက်ကြည့်ပါ။ လည်ပတ်နေပုံ၊အလုပ်ပြီးမြောက်နေပုံတို့ကိုမြင်ယောင်ပြီးစိတ်ကြည်နူးနေမည်သာဖြစ်သည်။
(ပုံတွင်ပြထားသည်မှာ DC Brushless Motor )
Builder Mall
#motor
